Nestkasten voor mezen zelf maken

Een nestkast zelf maken is voor jong en oud plezier

Regelmatig komt de vraag voorbij. Hebben jullie nestkasten of weten jullie hoe je die kunt maken? Tijd om wat informatie op te zoeken en te delen.

Onze VWG heeft bij het recente jubileum weer nestkasten gekregen van SBB en zelf nestkasten gemaakt. De constructie waarvoor we "gevallen" zijn vraag weinig precies zaagwerk omdat alle planken even breed zijn en dus alleen op de juiste lengte moeten worden afgezaagd. Maar als je wat anders wilt, dat tref je hieronder ook inspiratie.

Als je gezaagd hebt, is het ook nog een kunst om het juist in elkaar te zetten. Een werkbare volgorde staat hieronder, zodat je niet halverwege opeens nergens meer bij kan of het niet meer past. Hoewel ons dat ook telkens weer lijkt te lukken :). Mocht je er meer willen laten maken, zet ook zelf even een voorbeeld in elkaar. Dat inspireert en bereid je voor op allerlei vragen :).

Aandachtspunten

Als je zelf een bouwplaat voor nestkasten hebt gevonden die je geschikt vindt let dan even op de volgende aandachtpunten:

Hieronder volgt eerst een beschrijving van de ideale bouwplaat. Daarna volgen de overweging en bespreking van enkele bouwplaten zodat je kunt zien waar je op moet letten. Afsluitend volgen nog wat tips.

De ideale bouwplaat: een nestkast uit één plank

Zaagplan - Let op de dikte en breedte van de plank. Corrigeer voor de zaagdikte
estkastmaten uit één plank - Natuurmonumenten
Eveleens - De ideale nestkast uit één plank en een ophanglat
  1. Plaats de bodemplaat (6) met de zijde van 15 cm tegen de achterwand (3) en zet die vast met twee spijkers.
  2. Bevestig de ophanglat (1) aan de achterwand en zet die vast met spijkers, van binnen uit naar buiten.
  3. Plaats de 2 zijwanden (2) links en rechts tegen de zijde van de achterwand (3). Zet elke zijwand vast met vast met 3 spijkers.
  4. Maak de 2 zijwanden (2) vast aan de bodemplaat (6). Gebruik voor elke zijwand 2 spijkers.
  5. Leg de kast op een zijwand. Plaats de deur / voorkant (4) tussen de zijwanden (2). Controleer of de bovenkant gelijk loopt met de zijwanden. De onderkant van de deur valt iets onder de bodem uit voor het gemak van openen bij het reinigen. Controleer of alles mooi vlak loopt bij alle zijwanden.
  6. Maak een schanier voor de deur door 1 spijker door de zijwand 4 cm van de bovenkant in de deur te slaan.
    Keer de kast om naar de andere zijwand en plaats de 2dede spijker/ schanier van de deur op precies dezelfde hoogte!
  7. Schroef twee haakjes onder op de zijwand (2) aan de voorkant om de deur te kunnen sluiten.
  8. Plaats het dak met 4 fo 6 spijkers. Zorg voor een goed aansluiting aan de achterkant.

Veel plezier hiermee.

Overwegingen bij het beoordelen van een nestkast-bouwplaat

Is de dikte van de plank 15mm of meer?

Een wat dikkere plank is gewenst: minstens 15 mm. Die dikte bepaalt 3 dingen:

  1. De isolatiewaarde van de nestkast, ofwel het comfort van de broedende vogel, ofwel het broedsucces. Een dunne wand is te koud of te heet en al snel vochtig.
  2. Een te dunne plank splijt bij het in elkaar zetten.
  3. De maten van de bodemplaat worden bepaald door de dikte van de wanden.

Is de binnenmaat 12 cm of meer?

De meeste vogels vragen minstens een bodem van 12x12cm. Als de zijwand 1,5 cm dik is, is een plank van 15 cm of meer breed een vereiste.

Biedt het dak beschutting?

Het dak moet borgen dat de regen niet naar binnen slaat door de vliegopening en dat het water niet op het dak blijft staan. Dakbedekking kan een horizontaal dak bruikbaar maken, maar het is handiger als het dak afloopt.

Kan ik de kast ophangen?

Als je eenmaal buiten voor de boom of voor de muur staat denk je opeens: "en hoe maak ik dit vast?". Een ophanglat achter de kast met een voorgeboord gaten is dan een uitkomst. Een langere lat met ook onder een mogelijkheid om de kast vast te zetten is fijn, zeker als je de kast op een hobbelige bast moet zien te plaatsen. Lange schroeven zijn een uitkomst!

Er wordt weinig aandacht besteed aan de afscherming van de kast aan de achterkant: Een bevestiging lat houdt de kast droger en de kast zelf gaat langer mee. En de broedvogels merken dat ook.

Blijft de bodemplaat droog?

De bodemplaat moet door de zijwanden van water worden afgeschermd. Het inpassen van de bodemplaat tussen de wanden vraagt extra aandacht. De maten zij van 3 dingen afhankelijk:

  1. De breedte van de plank die wordt verzaagt
  2. de dikte van de plank
  3. De manier waarop voor- en achterkant aan de zijdes worden gemonteerd.

De bodemplaat moet binnen de zijkanten vallen zodat er geen vocht in loopt. De ene zijde heeft gewoon de breedte van de plank. De andere zijde van bodemplaat is twee maal de dikte van de plank korter. Dus 30mm korter als de plankdikte 15mm is. De zelfde maat geld voor het eventuele binnenkant van het dak.

Is de kast schoon te houden?

Jaarlijks het oude nest verwijderen, de kast uitborstelenen met heet water afnemen is gewenst. Dan kunnen de vogels in de herfst en winter er slapen zonder last te hebben van parasieten. Toegang van het dak is makkelijk te maken, maar niet zo handig schoonmaken. En wegklappende voor- of zijkant werkt veel plezieriger en maakt beter reinigen van de bodemplaat mogelijk.

Vier voorbeelden

A - Zweeds voorbeeld

Een Zweeds voorbeeld

B - Natuurmonumenten

estkastmaten uit één plank - Natuurmonumenten
Een voorstel van Natuurmonumenten

C - VBN - Vogelbescherming Nederland

VBN - Zaagmaten voor nestkasten
Informatie van de VBN voor een jeugdwerkweek

D - Kraut und Rüben

estkastmaten uit één plank - Natuurmonumenten
Een voorstel van Kraut und Rüben

Na het bovenstaande is het duidelijk dat de getoonde ontwerpen uit één plank wel in de buurt komen maar net niet voldoen. Hoe ziet een perfecte kast er uit als we die gewoon in elkaar zetten? Dit voorbeeld is perfect. Aan alle eisen is voldaan:

Alleen het is niet uit één plank gemaakt en dat zou voor ons doe-het-zelf-ers wel erg handig zijn. Het maatwerk moet slim aangepast worden.

Dus - Met dank aan vele anderen

estkastmaten uit één plank - Natuurmonumenten
De aangepaste bouwplaat zodat de kast uit één plank van 15 cm breed en 1,5 cm dik kan worden gezaagd

De basis voor de "ideale vogelnestkast uit een plank" is een plank van 15mm dik en 15cm breed. De laatst gepresenteerde bouwplaat is aangepast zodat de achterkant (3) tussen de zijwanden (2) wordt geplaatst, zoals ook de voorkant (4) er tussen valt en ook 15 cm breed worden.

  1. Ophanglat: 60x5cm
  2. Zijwanden: 15x 24-28cm
  3. Achterkant: 15x 28 cm (was 17x 28)
  4. Voorkant: 15x 25 cm
  5. Dak: 15x 23 cm (was 20x 23)
  6. Bodemplaat: 15x 12 cm (was 13x13)

De kast wordt dus iets anders in elkaar gezet want de voor- en achterkant worden tussen de zijwanden geplaatst. Voor die instructies zie hierboven. Veel plezier hiermee.

Het zaagplan voor de ideale nestkast uit één plank. Let op de juiste breedte en dikte van de plank

Andere vogels, andere maten en andere vormen

Info Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen
DeBINNENmaten per vogelsoort volgens de VBN

De meeste nestkasten in tuinen worden bezet door koolmezen en pimpelmezen. Ze staan voor verscheiden soorten op de poste van de VBN. Twee lichten we er uit omdat die de basis zijn voor de zelf te bouwen nestkast.

Kookmees en pimpelmees

Speciale nestkast voor mussen

Mussen4Alphen heeft een infoblad gepubliceerd met een nestkast voor mussen. Een duo-kast met een plekje voor het broedende paar: Moe op het nest en pa in de kast ernaast, of andersom of misschein ziet er wel familie in de kast ernaast, zoals het in een kolonie hoort.

Maten van de Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen
Maten van de Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen
Materiaal lijst van de Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen
Materiaal lijst van de Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen

 

Een nestkast is het begin van een vogelvriendelijke tuin

Info Huismussen Duo kast van Mussen4Alphen
Een vogelvriendelijke tuin - VBN

Hoe maak je een tuin vogelvriendelijk? VBN heeft daarover een folder uitgebracht waarin het voor de huis op een rijtje is gezet. Natuurlijk staan er groenblijvende en stekelige struiken in de tuin die beschutting en veiligheid geven. Wat nog meer?

  1. Huismussen leven graag in groepen en broeden bij elkaar. Hang kasten bij elkaar hoog onder de dakgoot.
  2. Vogels leven van de knoppen, vruchten en zaden van inheemse bomen, struiken en planten
  3. Insecten zijn het hoofdvoedsel van veel jonge vogels zoals ook de huismus.
  4. Een waterschaal
  5. Een schaal met droog fijn zand
  6. Gebruik geen bestrijdingsmiddelen. Ze werken lang vernietigend voor alles in uw tuin.
  7. Laat uitgebloeide bloemen staan
  8. Veel vogels struinen graag door rommelhoekjes. Zo ook de huismus. Dus laat her en der wat vruchten en snoeiafval liggen!

De poster van de VBN bevat links naar meer informatie. Klik op de groene handjes op de onderstaande PDF of download die.

Resultaten

Natuurlijk horen we het graag als jullie aan de slag gaan! En misschien komen we even kijken of meehelpen! Stuur in ieder geval even een paar foto's.

Ook zin in een vogelvriendelijke tuin?

De Tuinvogelconsulenten van Vogelbescherming adviseren tegen een klein bedrag (leden krijgen korting) hoe je tuin vogelvriendelijk kan worden ingericht. Zelfs op het kleinste lapje is er van alles mogelijk. Klik hier om een tuinvogelconsulent van de VBN bij u in buurt te vinden.

Bronnen